Non o no

Idea le 14 o 15 de januario, texto le 10 de februario 2025

No

Usque nunc io sempre pensava que le sequente sia valide:

Lingua	A	B	C
nederlandese	nee	niet	geen
germano	nein	nicht	kein
anglese	no	not	no
francese	non	ne … pas	ne … pas de, aucun(e)
portugese	não	não	nenhum(a)
espaniol	no	no	ningún/ninguna
italiano	no	non	nessun(a)
esperanto	ne	ne	neniu
interlingua	no	non	nulle, necun

Libros

Recentemente io voleva comprar ab Lulu.com le libro Kilglan, scribite per Vicente Costalago Vázquez, e controlate per Martin Lavallée. Mi ration esseva le fascination per le historia del peninsula iberic, in le qual multe populos ha vivite e dominatores ha regnate: celtas, romanes, germanos (suevos, visigothos), arabes (mauros). Isto es le contexto del conto fictive.

Pro sparniar costos de invio, io ha alsi comprate Juliade e Poemas, le altere duo libros in interlingua que le autor offere in Lulu.com. Nam ille publica anque in altere linguas auxiliar, como lingua franca nova, e occidental/interlingue.

Error? No! Non!

Io cita ora ab pagina 91 de Kilglan, ma il ha anque occurrentias in paginas 88 e 99:

“Non, non, ancora non, tu non pote partir.”

Io pensava haber trovate un error (nam il ha alcunes), io opinava que solo correcte serea:

“No, no, ancora non, tu non pote partir.”

Facile pro me, proque mi lingua materne es le nederlandese, e in ille lingua, como in anglese e germano, il ha un clar distinction inter iste functiones negatori:

Nee, nee, nog niet, je mag niet weggaan.

Ma quando io consultava accuratemente le IED e le IG (Interlingua-English dictionary, Interlingua Grammar), le 18 de januario 2025, io faceva un discoperta surprendente (al minus pro me, forsan non pro multe de mi lectores!?): isto non es un error, ma un variante que es anque officialmente permittite in le interlingua de IALA como definite in 1951!

Provas

Ecce:

In le IED:
no adv no; no! no!
non adv 1. not; 2. no; non! no!
In le IG, le lista de particulas, interlingua-anglese:
no: adv no
non: not; no;
In le IG, Appendix II, English-Interlingua Word List:
no: adj nulle; adv no, non;
not: non;

Conclusion

Interlingua es un lingua ric e flexibile, que intra le regulas e vocabulario offere assatis spatio pro preferentias stilistic personal.

Addition le 1 de februario 2026

Post reciper un commentario utile e interessante de José Antonio Vergara, io adde ora un clarification, que sperabilemente va averter contrasensos que poterea surger.

Pro le puncto essential de mi articulo, que es quanto usar ‘no’ e ‘non’ in interlingua, de facto solo le columnas A e B del tabella es relevante. Io ha nonobstante includite le columna C, proque in anglese le parola ‘no’ pote haber un senso multo differente que illo del columna A. Pro esser complete, io traduceva iste parola anque in le altere linguas mentionate, ben que illo pote esser confundente.

Le anglese esseva le lingua del prime publicationes super interlingua, le IED (Interlingua-English Dictionary) publicate le 15 de januario 1951, e le Interlingua Grammar del 15 de novembre del mesme anno.

Pro referentia plus facile, io repete ora le tabella del comencio del articulo, addente pro interlingua in columna A le parola ‘non’, que como nos ya ha vidite, es anque valide.

Lingua	A	B	C
nederlandese	nee	niet	geen
germano	nein	nicht	kein
anglese	no	not	no
francese	non	ne … pas	ne … pas de, aucun(e)
portugese	não	não	nenhum(a)
espaniol	no	no	ningún/ninguna
italiano	no	non	nessun(a)
esperanto	ne	ne	neniu
interlingua	no, non	non	nulle, necun

In anglese on pote scriber
I do not see a reason for this.
que quasi sempre in le lingua parlate, e sovente anque in le lingua scripte, es contracte a
I don’t see a reason for this.
Anque possibile, con un senso plus forte:
I don’t see any reason for this.
Un maniera alternative de formular isto es:
I see no reason for this.
con le ‘no’ mentionate in columna C.

Le anglese es un lingua germanic, como le nederlandese e le germano, ma in iste duo linguas solo le ultime maniera es possibile. In nederlandese
Ik zie hiervoor geen reden.
o anque
Ik zie daarvoor geen reden.
o
Ik zie geen reden daarvoor.
o
Ik zie daar geen reden voor.

In germano:
Ich sehe keinen Grund dafür.
o anque
Ich sehe dafür keinen Grund.

Wie auch immer man es formuliert, …, nein, nos parla hic interlingua, comocunque on lo formula, on debe in iste linguas usar le parolas ‘geen’ e ‘kein’ respectivemente. Le altere maniera non es grammatical:

*Ik zie niet een reden hiervoor.
*Ich sehe nicht einen Grund dafür.

Iste peculiaritate grammatical del duo linguas ha menate a mi inclusion in columna C de parolas como ‘nulle’ e ‘necun’ in interlingua. Sed illos de facto es troppo forte:
Io vide nulle ration pro isto.
corresponde in anglese plus tosto con:
I see no reason for this at all.
non con le plus neutral:
I see no reason for this.

E como dicite, tal parolas in linguas romance, e in interlingua e esperanto, es irrelevante pro le thema de mi articulo.